آخرین خبرها
تعداد بازدید : 4,750

قتل ؛ همین الان یهویی!

در سلول‌های منتهی به دیوارهای بلند و حصار کشیده ندامتگاه، پشت میله‌های آهنی زندان، متهمانی زندگی می‌کنند که یک‌شبه زندگی‌شان با جنایت درهم آمیخته شد. پا به دنیای قاتلان گذاشتن، کار سخت و دور از ذهنی نیست، فقط کافی است لحظه‌ای کنترلت را از دست بدهی، بعد از آن قطعا باید زندگی در زندان را همراه با کابوس مرگ تجربه کنی.

پشت دیوارهای هر بند و سلول، جایی که مجازات، زندانی ها را سال ها تنها کرده ، عقربه های ساعت معکوس شمارش می شوند. در سلول های تاریکشان روزنه امیدی نیست. شاکی رضایت نمی دهد و متهمان روزگارشان را با عذاب وجدان و مرور روزی که خشم افسارگسیخته، جنایتکارشان کرد، قسمت می کنند. همه چیز در یک چشم بر هم زدن اتفاق می افتد، مرز بین خوبی و بدی آنقدر باریک و لاغر است که هرگز تصور نمی کنی در کمترین زمان می شود از آن عبور کرد. آنها که این راه را رفته اند می دانند که پایان خشم های آنی به قتل هایی منجر می شود که برای جبران آن تاوانی قابل پرداخت نیست. خشم که بالا می گیرد، کنترلش سخت است و زیرِ آتشِ پرخاشگری، لا به لای رفتارهای بدون فکر، پایانی هولناک رقم می خورد.

ما در اجتماعی زندگی می کنیم که مردمش خیلی زود عصبانی می شوند، پرخاشگری می کنند و زود هم پشیمان می شوند! آستانه تحمل که پایین می آید انگار نقطه جوش انتقام از دنیای بیرون، به اوج می رسد. نمود این معضل، مقایسه برخوردهای زنان و مردان در برابر دوربین های مخفی در کشورهای اروپایی و پیشرفته نسبت به واکنش شهروندان ایرانی در موقعیتی مشابه است. آنها در برابر عجیب ترین تله های دوربین مخفی آرام و خندانند در حالی که تصور چنین شوخی هایی در کشور ما هرگز باورپذیر نیست.

بر اساس آمار امسال، جنایت های آنی که گاهی بر سر مسائل کم اهمیت مانند اختلاف در پارک خودرو، متلک پرانی، سوء تفاهم، شوخی های بیجا، قدرت نمایی و… رخ می دهد،۶۰ درصد قتل های کشور را به خود اختصاص داده است.

قوی ترین مرد ایران به قتل رسید

بیست و پنجم تیر ماه سال ۹۰ روح الله داداشی قوی ترین مرد ایران در یک درگیری خیابانی با ضربات چاقو به قتل رسید. وقتی آیینه های دو خودرو در ۴۵ متری گلشهر کرج با یکدیگر برخورد کرد جنایتی آنی رقم خورد. راننده یکی از این خودورها که از قوی ترین مردان ایران بود از خودرویش پیاده شد تا آینه را بررسی کند اما قبل از هر عکس العملی یکی از سرنشینان خودروی مقابل با چاقو به سمتش حمله کرد. سه ضربه چاقو کافی بود تا روح الله داداشی با قطع شریان های حیاتی به کام مرگ فرو رود.

بررسی دوربین های مداربسته در محل حادثه، سرنخ های خوبی از خودروی عاملان جنایت را در اختیار تیم جنایی قرار داد. تا این که کارآگاهان در دو عملیات جداگانه، سه متهم پرونده را دستگیر کردند. آنها در تحقیقات به درگیری با روح الله داداشی و قتل او اعتراف کردند. عامل اصلی این قتل جنجالی در رابطه با جنایتش گفت: «وقتی از کنار خودروی روح الله عبور می کردیم آیینه خودروهایمان با یکدیگر برخورد کرد، یکی از دوستانم به او فحاشی کرد. همین موضوع باعث درگیری بین ما شد. پیاده شدیم و این آغاز درگیری مرگبار شد. طرف مقابلمان مردی قوی هیکل بود و اگر با چاقو حمله نمی کردم، کتک می خوردم. در یک لحظه کنترلم را از دست دادم و با چاقویی که داشتم سه ضربه به او زدم، اما هرگز قصد کشتنش را نداشتم.»

قاتل داداشی سحرگاه سی ام شهریور ماه همان سال، به دار مجازات آویخته شد.

قتل به خاطر شباهت «صمد» و «سمند»

سوءتفاهمی کوچک پسر دانشجو را به قاتل تبدیل کرد. لهجه خاص یک جوان، شک و تردید پسر تهرانی را بین دو واژه «سمند» و «صمد» برانگیخت تا او تصور کند دزدان قصد سرقت خودرواش را دارند.

همین موضوع کافی بود تا درگیری خیابانی به جنایت ختم شود. یازدهم مرداد ۹۲ مأموران کلانتری ۱۳۸ جنت آباد در جریان درگیری دو پسر جوان قرار گرفتند. با حضور مأموران در محل حادثه مشخص شد وقتی پسری بیست و دو ساله در مقابل خانه شان متوجه سارقان خودروی سمندش شده است با آنها درگیر شده که همین موضوع باعث چاقوکشی و در نهایت قتل این پسر جوان شده بود.

با دستور قاضی کشیک ویژه قتل پرونده با فرضیه «سرقت منجر به جنایت» در اختیار کارآگاهان قرار گرفت. تحقیقات نشان می داد همزمان با وقوع جنایت، یک دستگاه خودروی سوزوکی در زمان حادثه با سرعت از محل متواری شده است. با شناسایی مالک خودروی سوزوکی، کارآگاهان او را دستگیر کردند. تا این که راز هولناک این جنایت برملا شد.

اعترافات این متهم نشان می داد قتل فقط به دلیل یک سوءتفاهم رخ داده و تا قبل از آن انگیزه ای برای جنایت وجود نداشته است.

متهم به کارآگاهان گفت: «منطقه جنت آباد را نمی شناسم و شب حادثه به طور اتفاقی در کوچه هایش گم شده بودم. برای پرسیدن نشانی، خودرویم را در کنار خیابان پارک کرده و پیاده شدم. با تلفن همراهم مشغول صحبت با یکی از دوستانم به نام «صمد» بودم که او را با لهجه محلی «سمند» صدا می کنیم. ناگهان پسر جوانی که تصور می کرد من در رابطه با سرقت خودروی سمند او که در مقابل خانه شان پارک شده بود، صحبت می کنم با من درگیری لفظی پیدا کرد که به درگیری فیزیکی ختم شد. قصد کشتنش را نداشتم اما عصبانی بودم و به همین دلیل با چاقویی که در جیب داشتم، ضربه ای به مقتول زدم و از محل متواری شدم.

این متهم پس از محاکمه در شعبه ۷۱ دادگاه کیفری استان تهران به خاطر درخواست اولیای دم به قصاص محکوم شد و در صورتی که نتواند رضایت اولیای دم را کسب کند به زودی به خاطر یک لحظه عصبانیت پای چوبه دار می رود.

مرد خیر، قاتل شد

وقتی مردی میوه فروش، میوه مجانی به فروشنده دوره گرد داد هیچکس تصور نمی کرد پشت این کار خیر جنایتی رخ خواهد داد. بیست و نهم دی ماه ماموران کلانتری ۱۱۱ هفت چنار تهران در جریان یک درگیری در خیابان ۱۶ متری امیری قرار گرفتند. تحقیقات اولیه نشان می داد میوه فروشی دوره گرد بر اثر ضربه چاقو به ناحیه گردن مجروح شده اما چند ساعت بعد مرد زخمی در بیمارستان حضرت رسول اکرم(ص) به کام مرگ فرورفت. تحقیقات پلیسی مشخص کرد که قاتل یکی از میوه فروشان محله است که پس از درگیری با میوه فروش دوره گرد او را به قتل رسانده است. عملیات کارآگاهان برای دستگیری متهم تنها ۳۰ دقیقه طول کشید.

وقتی مرد متهم در برابر قانون قرار گرفت پرده از قتل بدون برنامه ریزی اش برداشت و گفت: «او یک فروشنده دوره گرد بودکه از مغازه من خرید می کرد. هر بار که به اینجا می آمد من مقداری میوه مجانی هم به او می دادم، اما امشب وقتی به او میوه دادم به کمیت آن اعتراض کرد. از پرتوقعی اش عصبانی شدم و به همین خاطر با چاقویی که برای سبزی ها در مغازه ام داشتم او را تهدید کردم. همه چیز در یک چشم برهم زدن رخ داد و وقتی با او درگیر شدم تیغه چاقو به گردنش اصابت کرد و من از ترس متواری شدم.»

پرونده این متهم برای تحقیقات بیشتر به شعبه ششم بازپرسی دادسرای جنایی به ریاست قاضی مدیرروستا ارجاع شد.

ماموران شهرداری، پشت میله های زندان

جنجالی ترین پرونده ای که در رابطه با قتل های آنی پای چهار مرد را به دنیای جنایتکاران باز کرد، قتل یک کارگر شهری به دست ماموران سد معبر شهرداری در منطقه تهران پارس بود. شانزدهم مرداد امسال در میدان ۱۹۶ غربی تهرانپارس حادثه مرگباری رخ داد.

یک راننده خودروی وانت وقتی برای خرید و فروش ضایعات پا به منطقه ۴ تهران گذاشت در برابر خواسته های ماموران سد معبر شهرداری مبنی بر پرداخت ۱۵۰ هزار تومان پول حق تردد قرار گرفت. او مخالفت کرد و همین موضوع کافی بود تا راننده وانت در برابر چشمان پسرش مورد ضرب و شتم چهار مامور شهرداری قرار بگیرد. همه چیز در یک چشم بر هم زدن رخ داد تا این که مشت محکم یکی از مردان قوی هیکل راننده وانت را از پای درآورد. همزمان با این که راننده وانت در شرایط مرگباری قرار گرفت عاملان حادثه از محل جنایت گریختند. علی چراغی که به دلیل ضربه سنگین به گیجگاهش به کما رفته بود، هفت روز بعد روی تخت بیمارستان جان سپرد و این گونه بود که چهار مامور گشتزنی شهرداری در دعوایی خیابانی قاتل شدند.

با دستور بازپرس شعبه هفتم دادسرای جنایی تهران تیمی از کارآگاهان آگاهی وارد عمل شدند و پس از بازداشت پیمانکار شهرداری، چهار مأمور سدمعبر را بازداشت کردند.

نگاه کارشناس۱

در دعواها از ابزار استفاده نکنیم

حسن تردست/ قاضی پیشین شعبه ۷۴ دادگاه کیفری استان تهران: در قانون به قتل هایی که بدون سابقه قبلی رخ می دهد قتل های اتفاقی می گویند. ماهیت این قتل ها بدون توطئه و نقشه قبلی است، قاتل در این جنایت ها زمان بندی و برنامه ریزی نکرده بلکه تنها در شرایط بحرانی کنترل رفتارش را از دست داده و مرتکب قتل می شود. با این حال انگیزه های آنی که مقدمات وقوع این قتل ها را فراهم می کند ناشی از خشم، عصبانیت و بعضا تهدید است. به طوری که گاهی مرتکب جنایت برای تهدید و ارعاب، آلت قتاله ـ وسیله قتل ـ را به سمت طرف مقابلش نشانه می گیرد، اما به دلیل عدم کنترل و یا واکنشی اشتباه باعث ضربه ای کشنده می شود. پدیده نزاع و درگیری های خیابانی که به جرح و یا قتل منجر می شود، نشان می دهد که روح خشونت در روابط مردم حاکمیت دارد. به طور مثال پرونده های جنایی ای وجود داشته که از یک تصادف ساده، درگیری منجر به قتل یکی از رانندگان و یا سرنشینان خودروها رقم خورده است. هرچند متهمان این پرونده ها در مقایسه با قاتلان بالفطره و یا جانیان، فاقد روح جنایی هستند، اما به هر حال به عنوان یک قاتل مجازات خواهند شد. کسانی که در درگیری ها از ابزاری مانند چاقو، آجر، چوب، قفل های عصایی و وسایلی از این قبیل استفاده می کنند ضریب ارتکاب قتل را افزایش خواهند داد. پس بهترین توصیه ای که می شود برای جلوگیری از اتفاقات جبران ناپذیر کرد این است که افراد خشمگین در دعواها و درگیری ها از ابزار استفاده نکنند. خیلی وقت ها متهمان، افرادی موجه و متعادل هستند، اما چون در درگیری ها برای تهدید و یا دفاع دست به ابزار قتاله برده، جنایتکار شده اند. در خیلی از پرونده های قتل های اتفاقی، مرتکب با خودش چاقو حمل می کرده تا اگر در شرایط پیچیده ای قرار گرفت از خود دفاع کند، اما با آغاز یک درگیری ناگهان ورق برمی گردد و چاقو عامل مرگ می شود. با این شرایط به نظر می رسد که اجتماع نیازمند فرهنگ سازی گسترده است. در واقع بهترین شیوه برای جلوگیری از این ناهنجاری اجتماعی آموزش است. باید جامعه را نسبت به عواقب درگیری های فیزیکی و حتی کلامی آگاه کرد. بخشی از این آموزش باید از طریق رسانه ها صورت گیرد تا شهروندان در شرایط بحرانی با کنترل خشم بتوانند از وقوع جرایمی که در نهایت به ضرر خودشان تمام خواهد شد جلوگیری کنند.

نگاه کارشناس۲

زنان کمتر از مردان مرتکب قتل های اتفاقی می شوند

دکتر سعید خراط ها/ آسیب شناس و مدرس دانشگاه: از نظر جامعه شناسان قتل های آنی وجود ندارد و در واقعیت به دلیل وجود زمینه قتل در افراد مختلف جامعه شاهد وقوع جنایت می شود، اما از منظر روانشناسی و نگاه آسیب شناسانه به این پدیده جنایی می توان گفت فشارهای عصبی خاص و محرک های شدید یکی از عوامل اصلی ایجاد قتل هایی است که افراد بی اختیار و یا بدون تفکر قبلی انجام می دهند. احساس قدرت در مردان شایع است و به عنوان یک ویژگی مردانه ارزیابی می شود. به همین خاطر مردان به نسبت بیشتری از زنان جنایت های اتفاقی را رقم می زنند و علت این امر به تبع به خوی مردانه و مشارکت آنها در نزاع ها و درگیری ها برمی گردد. داشتن مهارت حل مساله و کنترل خشم از مهم ترین علت های دعوا بین افرادی است که شاید تا پیش از آن حتی یکدیگر را ندیده باشند. بررسی پرونده های متعدد مربوط به این نوع جرایم نشان می دهد فرهنگ خشونت در جامعه نفس می کشد و همراه با افراد جوامع بزرگ و بزرگ تر خواهد شد. قانون، نظارتی بر ابعاد مختلف زندگی افراد ندارد و حقوق شهروندان ناشناخته است. خوب و بد تمییز داده نمی شود و همین موضوع باعث می شود تا افراد در موقعیت های شغلی و اجتماعی جانبدارانه قضاوت کنند. با این حال امکانات محدود جامعه در وقوع این حوادث بی تاثیر نیست. به این معنی که اگر امکان پیگیری سریع اختلاف های جزئی، از طریق نهادهایی خاص و یا مراجعه به اورژانس های اجتماعی در سطح شهر ها فراهم شود، وقوع این جرایم هم به تبع کاهش پیدا خواهد کرد.

نگاه کارشناس۳

در بخشش قاتل فرقی نیست

قاضی بستان زاده/ بازپرس شعبه دوم دادسرای جنایی تهران: شرایط محیط زندگی افراد جامعه نقش مهمی در وقوع جرایم آمیخته با خشم دارد. به طور کلی قتل های اتفاقی به آستانه تحمل افراد بستگی دارد و هر چه فشارهای عصبی، مشکلات اقتصادی، آلودگی هوا و تنش های استرس زا در جامعه بیشتر شود، معضل عدم کنترل خشم در افراد بارزتر خواهد شد.

سبک زندگی یکی از مهم ترین فاکتورهایی است که در پرونده این متهمان رسیدگی خواهد شد. به این معنی که اعتیاد، کمبود مسائل عاطفی و یا ارتباطات نادرست گاهی زمینه ساز جرایمی می شود که حتی بدون نقشه قبلی رخ داده اند. در نگاهی کلی به ماهیت این جرایم می توان گفت کاربرد انواع سلاح سرد یکی از عوامل تاثیرگذار در وقوع قتل های آنی در درگیری های خیابانی و خانوادگی است. با این حال متهمان این پرونده ها از دیدگاه شاکیان قابل گذشت تر به نظر می رسند. هرچند که دادسرا و قانون در شرایطی یکسان به این نوع پرونده ها رسیدگی می کند، اما حق قصاص یا بخشش برای اولیای دم مقتولان وجود خواهد داشت. وقتی پرونده روال قانونی اش را طی می کند و زمان فرصتی برای تامل در تصمیم گیری، به اولیای دم می دهد امکان بخشیده شدن متهمان، از طرف خانواده مقتول امکان پذیر است. اما به هر حال این فرآیند برای متهمانی که سال ها پشت میله های زندان حبس می شوند، فرآیندی امیدوارکننده نیست و خیلی از آنها تا صدور حکم نهایی دادگاه با کابوس مرگ زندگی خواهند کرد.

نگاه کارشناس۴

آستانه تحمل را بالا ببرید

دکتر علی نجفی توانا/ جرم شناس و رئیس کانون وکلای مرکز: قتل های اتفاقی همان طور که از نامش مشخص است به قتل هایی گفته می شود که قاتل برای ارتکاب قتل، هیچ برنامه یا انگیزه ای نداشته است. نزاع های خیابانی که براساس آمار پلیس درصد بالایی از قتل های خیابانی را به خود اختصاص داده اند، در این دسته از جنایت ها قرار می گیرند. قربانیان قتل های اتفاقی تنها عابران، رانندگان و افراد ناشناس نیستند و گاهی افراد خانواده نیز قربانی قتل های اتفاقی می شوند.

مهم ترین دلیل در ارتکاب قتل های اتفاقی، کاهش آستانه تحمل افراد جامعه است که مشکلات اقتصادی، روانی و خانوادگی در کاهش آستانه تحمل نقش دارد. سیاستگذاران اجتماعی جامعه برای مقابله با قتل های اتفاقی بهتر است برای افزایش نشاط و شادابی در جامعه گام بردارند و فرهنگ احترام به حقوق یکدیگر نهادینه شود. پلیس هم باید ابزار ارتکاب این جنایت ها را جمع کند تا شاهد جنایت های تلخ نباشیم. اگر در یک نزاع چاقو، چوب و میله در دسترس طرفین نباشد، احتمال وقوع قتل کاهش پیدا می کند.

نگاه کارشناس۵

توجه به بازیگران پنهان

دکتر اصغر مهاجری، جامعه شناس و استاد دانشگاه: از منظر جامعه شناسی قتلی با عنوان «آنی یا اتفاقی» وجود ندارد. بلکه از نظر جامعه شناس مجموعه ای از شرایط، دست در دست هم می دهند تا فرآیند یک قتل ایجاد شود. وقتی برای یک فرد شرایط یک قتل آماده می شود دیگر نمی توان گفت این حادثه یا جنایت آبستن یک اتفاق آنی بوده است، زیرا همه عوامل اقتصادی، اجتماعی، سیاسی، امنیتی و خانوادگی شرط کافی و آخر را به صورت بازیگری پنهان، در فرآیند قتل مهیا می کنند. به تعبیر دیگر می توان گفت وقتی همه خواب بودند یا حواسشان به جامعه و اتفاق های اطرافش نبود، انگیزه های جنایت، در بستری پنهان رشد خواهد کرد. قتل یک امر اجتماعی است و عوامل اجتماعی در وقوع قتل های آنی سهم بسزایی دارند، همین که جامعه یک قاتل را پرورش داده است یعنی بستر این اجتماع، ظرفیت ایجاد جرم را در فرد ایجاد کرده است. در واقع می توان گفت به جز محاکمه قاتل که در محاکم کیفری به قوه خودش باقی خواهد ماند، باید جامعه را هم محاکمه کرد. راهکار پذیرش مسئولیت های اجتماعی در چنین رخدادهایی در چهار بند خلاصه می شود:

۱ـ پژوهش و تبیین درست قتل ها: به این معنی که در جامعه ما دیوار قهر بین نظام قضایی و اجرایی و همچنین پژوهشگران و دانشگاهیان ایجاد شده است و در واقع همکاری و تعاملی بین این نظام ها وجود ندارد و این تعامل باید ایجاد شود.

۲ـ مسئولیت اجتماعی در جامعه فرهنگ پذیر شود: همه شهروندان در جامعه تصور می کنند که مشکلاتشان را باید به صورت فردی حل کنند، غافل از این که راه حل های فردی هرگز به اندازه همفکری و تعامل جمعی دقیق و کامل نخواهند بود.

۳ـ سازمان های جامعه سازمان هایی اجتماعی شوند: یعنی نهاد ها و ادارات قبل از انجام هر وظیفه ای که بر دوششان است، پیشگیری لازم را در جهت خدماتی که ارائه می دهند در جامعه اتخاذ کنند؛ مانند نظام قضایی که قبل از رسیدگی به جرایم باید در جهت پیشگیری از وقوع جرم تلاش خود را در سطح جامعه به حداکثر برساند. ۴ـ سهم عوامل اجتماعی را جدی بگیریم: در وقوع جرم و قتل های اینچنینی که ماهیتی آنی دارند باید سهم عوامل اجتماعی را بیشتر از عوامل فردی بدانیم. بازیگران پنهان در فرآیند وقوع جرم باید شناسایی شوند تا قضاوت در این جرایم به طور عادلانه تری انجام شود.

بهناز مقدسی / تپش (ضمیمه چهارشنبه روزنامه جام جم)

مجله اینترنتی آسمانیها۹۰

کانال تلگرام آسمانیها۹۰

۴ نظر

  1. زندان رو دوست دارم

  2. واقعا حیف بود روح الله داداشی خدا رحمتش کنه ………

  3. آسمانی تیتری که زدی اصلا جالب نیست

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شدخانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*