آخرین خبرها
تعداد بازدید : 5,025

در ماه رمضان کله پاچه بخوریم یا نه؟

کله‌پاچه غذایی نیست که بتوان براحتی درباره نخوردن آن حرف زد. حالا شما هم روزه هستید و ما قصد تحریک شیره معده‌تان را نداریم، ولی مگر می‌شود بی‌خیال خوردن لذیذترین، دلچسب‌ترین و محبوب‌ترین غذای سنتی ایران شد. اصلا می‌توانید وقتی بوی هوس‌انگیز کله‌پزی به مشام‌تان می‌رسد ذهن‌تان را به موضوع دیگری معطوف کنید و منکر این بوی جاذب و محرک شوید؟ البته شاید در یک لحظه تمام مضرات این غذا به فکرتان خطور کند و به کله‌پاچه نه بگویید، ولی مگر می‌شود آن تلیت پر مغز، آن چشم و بنا گوش چرب و چیل و آن زبان نرم و لذیذ را از یاد ببرید؟

حالا تصور کنید نزدیک به زمان افطار است و شما در حال برگشت به خانه و حسابی گرسنه هستید. بوی کله‌پزی و افکار وسوسه‌انگیز و این که چون ساعت‌ها محروم از خوردن بوده‌اید حق مسلم‌تان است که شکمتان را با غذای محبوب‌تان پر کنید، شما را بدون تامل وادار به خرید یک دست کله‌پاچه می‌کند. اما پرسش اینجاست آیا می‌توان کله‌پاچه را یکی از غذاهای مقوی و تامین‌کننده نیاز بدن در ساعات روزه‌داری به شمار آورد؟ بهترین زمان خوردن کله‌پاچه در ساعات میان افطار تا سحر چه موقع است؟ چرا می‌گویند این غذا باعث تشدید تشنگی در ساعات روزه‌داری می‌شود؟ مضرترین قسمت کله‌پاچه کدام قسمت است؟ چربی کله‌پاچه تا چه میزان می‌تواند خطرناک و آسیب‌زا باشد و عوارض آن چیست؟

کله‌پاچه انرژی‌زاست نه مقوی
با توجه به این که چند سالی است ساعات بین افطار و سحر کوتاه و افراد فرصت زیادی برای خوردن مواد غذایی مورد نیاز بدن ندارند، برخی خانواده‌ها بر این باورند که چون کله‌پاچه در مقایسه با دیگر غذاها یک غذای مقوی و مغذی است، می‌تواند قدرت و قوای بدن را در ساعات روزه‌داری تامین کند و جلوی ضعف و گرسنگی را بگیرد. در نتیجه در ایام رمضان به دفعات بیشتر و به میزان زیاد از این غذا استفاده می‌کنند، اما باید بدانید گرچه کله‌پاچه پروتئین باکیفیتی دارد و غنی از یک سری ریز مغذی‌ها بویژه ویتامین‌های گروه B بویژه ویتامین B12 است، اما خواصی همچون گوشت قرمز دارد و نباید بر این باور بود که کله‌پاچه در مقایسه با دیگر غذا‌ها مقوی‌تر است.

آن عاملی که موجب می‌شود افراد پس از خوردن کله‌پاچه دیرتر گرسنگی را تجربه کنند میزان بالای چربی این غذا نسبت به دیگر غذاهاست. چربی‌ها در مقایسه با پروتئین‌ها ارزش تغذیه‌ای چندانی ندارند و تقریبا دیرتر از دیگر درشت مغذی‌ها هم معده را ترک می‌کنند و دیر هضم هستند. در نتیجه دیرتر فرد را گرسنه کرده و این به دلیل پرکالری بودن این غذاست و ربطی به مغذی و مقوی بودن آن ندارد. این را هم بدانید کله‌پاچه در میان انواع غذاها خطرناک‌ترین نوع چربی را دارد و بشدت بر سلامت مصرف‌کننده تاثیر منفی می‌گذارد.

مصرف بیش از حد این غذا در ایام ماه رمضان بخصوص امسال که گرمی هوا نفسگیر است به هیچ عنوان توصیه نمی‌شود؛ چون وقتی هوا بشدت گرم می‌شود تحرک و فعالیت افراد به حداقل رسیده بنابراین بدن نمی‌تواند چربی این غذا را به نحو مطلوبی بسوزاند و بدون شک مصرف‌کننده با مشکلات گوارشی و افت سلامتی مواجه خواهد شد.

کلسترول کله‌پاچه بالاست
اما پرسشی که بیشتر افراد می‌پرسند آن که کلسترول کله‌پاچه بالاتراست یا تری‌گلیسیرید آن و آسیب‌زایی کدام یک بیشتر است؟ کلسترول و تری‌گلیسیرید از انواع چربی‌های خون است. تری‌گلیسیرید نوعی چربی ذخیره‌ای است؛ یعنی وقتی غذاهای چرب می‌خوریم مازاد چربی در برخی بافت‌های بدن تجمع یافته و وقتی بدن به انرژی نیاز دارد آن را تجزیه و مورد استفاده قرار می‌دهد و معمولا هر چه فرد چاق‌تر باشد توده چربی و تری‌گلیسیرید زیادتری دارد. مقادیر زیاد تری‌گلیسیرید در بدن باعث سختی و سفتی رگ‌های خونی و در نهایت سکته قلبی و مغزی می‌شود.

اما کلسترول نوعی ترکیب شیمیایی چرب است که سازنده و محافظت‌کننده سلول‌ها و هورمون‌هاست و در افراد لاغر هم احتمال افزایش کلسترول وجود دارد. با اندازه‌گیری کلسترول خون میزان HDL و LDL خون محاسبه می‌شود. HDL همان کلسترول خوب است که از رسوب کردن LDL یا کلسترول بد بر دیواره داخلی عروق جلوگیری می‌کند و می‌تواند در برابر حمله قلبی و سکته مغزی از شما محافظت کند. وقتی پزشک بخواهد میزان چربی خون را محاسبه کند تری‌گلیسیرید یکی از این آزمایش‌هاست که به همراه آن نیز میزان کلسترول به منظور محاسبه خطرهای احتمالی اندازه‌گیری می‌شود.

با این تفاسیر لازم است بدانید کله‌پاچه بخصوص بنا‌گوش، چشم و بیشتر از همه مغز حاوی کلسترول بالایی است و سرشار از اسیدهای چرب اشباع و ترانس است و باعث افزایش تری‌گلیسیرید و بویژه کلسترول بد و در کل افزایش چربی خون می‌شود. ضمن این که زبان و گوشت صورت گوسفند در مقایسه با گوساله چربی بیشتری دارد؛ ولی پاچه در مقایسه با دیگر اجزای کله‌پاچه چربی کمتری دارد، اما کیفیت پروتئین آن به گوشت قرمز نمی‌رسد. البته باید توجه داشته باشید که چربی قلم گوسفند و گاو بسیار بالاست و بیشتر این چربی در زمان طبخ وارد آب کله‌پاچه می‌شود. همان مایع غلیظ و لذیذی را می‌گوییم که بیشتر به همراه مغز له شده و نان سنگک به صورت تلیت مصرف می‌شود. در نتیجه کله‌پاچه‌خورهای حرفه‌ای با جان خود بازی نکرده و برای تقلیل چربی دریافتی دست‌کم آب کله‌پاچه را بدون مغز میل کنند!

چاشنی یا ادویه خنثی‌کننده چربی نداریم
بهتر است کله‌پاچه با چه چاشنی یا ادویه‌جاتی مصرف شود تا زودتر هضم شود؟ آیا ادویه یا افزودنی خاصی وجود دارد که بتوان با آن از میزان کالری و چربی کله‌پاچه کاست؟ ادویه‌جات بیشتر با تحریک شیره معده خاصیت هضم‌کنندگی دارد و ضد نفخ و ضدعفونی‌کننده است. دارچین، زیره سبز و سیاه، زردچوبه و فلفل از ادویه‌جاتی است که می‌توان به همراه کله‌پاچه استفاده کرد که البته ادویه اختصاصی که بتواند چربی‌سوز باشد، نداریم. در میان چاشنی‌ها نیز سرکه، آبلیمو، آبغوره و انواع ترشی تا حدودی با اسیدی کردن به هضم سریع و بهتر غذا کمک می‌کند و تا حدودی می‌تواند التهابات و حرارت ناشی از پرخوری را التیام بخشد، ولی خنثی‌کننده اثرات مضر و زیانبار تری‌گلیسیرید و کلسترول خون و کاهنده کالری دریافتی نیست.

بهترین زمان خوردن کله‌پاچه
برخی افراد از ترس این که در ساعات روزه‌داری گرسنه نشوند، کله‌پاچه را در وعده سحر می‌خورند که البته خوردن این غذا، کله سحر آن هم به همراه جمع خانواده حسابی می‌چسبد، اما لازم است بدانید چون چربی و پروتئین کله‌پاچه و همچنین سیراب شیردان برای هضم، نیاز به جذب آب زیادی دارد، اگر آب مورد نیاز خود را از ذخیره آب بدن تامین کند موجب بروز تشنگی شدید در همان ساعات اولیه روزه‌داری می‌شود و فرد را کم‌طاقت و کم‌حوصله می‌کند .
اگر هم این غذا آخر شب خورده شود غذا به‌خوبی هضم نمی‌شود و احساس سنگینی و پری ناشی از آن موجب خواب آشفته، اضطراب و تنگی نفس می‌شود، ضمن آن که اشتهای شما را برای خوردن یک سحری کامل کور می‌کند، اما اگر می‌خواهید کله‌‌پاچه را در وعده شام بخورید باید حتما فاصله زمانی دو ساعته تا خواب رعایت شود، ولی بهتر است یک ساعت پس از صرف یک افطار سبک به مقدار متعادل از این غذا تناول و قبل از سیر شدن سفره را ترک کنید. مصرف بیش از دو بار این غذا در ماه مبارک می‌تواند برای سلامت زیانبار باشد.

کله‌پاچه برای کودکان و افرادی که سوخت و ساز بالایی دارند یا دچار ضعف عمومی بدن هستند در صورتی که چربی، قند و فشار خون بالایی نداشته باشند مناسب است. در مقابل کله‌پاچه به دلیل میزان بالای مواد پورینی باعث افزایش اسید اوریک شده و برای مبتلایان به نقرس و نارسایی کلیوی منع مصرف دارد، ضمن آن که برای افراد با کلسترول بالا، مبتلایان به دیابت و بیماران قلبی و عروقی محدودیت مصرف دارد.

گردآوری: گروه سلامت سیمرغ

منبع : جام جم آنلاین

مجله اینترنتی آسمانیها90

کانال تلگرام آسمانیها۹۰

۳۱ نظر

  1. من اصلا دوست ندارم کله پاچه ولی هرکی میخوره نوش جونش

  2. چربي ها طعم غذاها را بهبود مي بخشند يا به عبارت ساده تر هر قدر غذا چربي بيشتري داشته باشد، خوشمزه بودن و قابليت پذيرش آن براي همه گروه هاي سني و جنسي بيشتر مي شود.

    البته اين غذا در كنار طعم خوب، بسيار هم سنگين است و اصولاً كسي نمي تواند مقدار زيادي از اين غذا را در يك وعده ميل كند و معمولاً افراد هر از گاهي سراغش مي روند اما هستند افرادي كه به مرور زمان به اين همه چربي اين خوراك عادت كرده اند و شايد در هفته چند باري به كله پزي سر بزنند. مشكل اينجاست كه كله پاچه نه تنها چرب است بلكه چربي آن مانند چربي تمام امعاء و احشاء داخلي بدن از نوع اشباع و كلسترول است كه ضرر بسيار زيادي براي بدن دارد چرا كه احتمال مسدود شدن رگ هاي خوني توسط اين نوع چربي بسيار زياد است و در طولاني مدت خطر سكته مغزي و قلبي را به همراه دارد!

    بنابراين افراد چاق، ديابتي، كساني كه دچار چربي خون يا پرفشاري خون هستند و البته بيماران قلبي ـ عروقي به هيچ وجه «نبايد» سراغ اين خوراك چرب و چيلي بروند.

    كله پاچه را چطور رژيمي كنيم؟

    اجزاي خوراكي كله پاچه شامل مغز، چشم، بناگوش، زبان، گوشت صورت و پاچه مي شود كه در اين ميان، بخش اعظم مغز از چربي تشكيل شده است و خوردنش مقدار مقدار بسيار زيادي كلسترول وارد بدن مي كند؛ براي همين بهتر است كلاً خورده نشود. چشم هم يكي ديگر از بخش هايي است كه بيشترين را چربي هاي ترانس تشكيل داده اند و همه خوشمزگي اش هم به همين دليل است پس اگر بتوانيد قيد آن را هم بزنيد، سالم تر خواهيد بود. وضعيت بناگوش، زبان و گوشت صورت تقريباً به يك شكل است و اين بخش ها، مقدار پروتئين بيشتري نسبت به مغز و چشم داشته و مقداري ويتامين B به خصوص ۱۲B دارند. البته پروتئين اين قسمت ها خالص نيست و با مقداري چربي همراه شده است. اگر بتوانيد موقع خوردن اين قسمت ها، چربي اش را جدا كنيد، كله پاچه تان رژيمي تر خواهد بود!

    چند وقت يك بار مجاز است؟

    مسلماً هيچ فردي نمي تواند يك دست كله پاچه را به طور كامل بخورد اما اگر بخواهيم در مورد كالري اين غذا صحبت كنيم، بايد بگوييم سهم كالري مورد استفاده بدن ما را چربي، كربوهيدرات و پروتئين تشكيل مي دهد يك گرم مواد نشاسته اي و يك گرم پروتئين خالص ۴ كيلوكالري انرژي دارد اما يك گرم چربي ۹ كيلوكالري انرژي دارد؛ يعني تقريباً بيش از دو برابر بيشتر از نشاسته و پروتئين.

    به اين ترتيب مي توان گفت هر قدر سهم چربي در غذا بيشتر باشد، «دانسيته» يا تراكم انرژي آن خوراك بسيار بالاتر مي رود و چون سهم اعظم كالري كله پاچه از چربي ها تامين مي شود، كالري فوق العاده زيادي دارد. به اين ترتيب مي توان گفت تنها افراد سالمي كه فعاليت بدني خوبي دارند و ورزش جزو برنامه ثابت زندگيشان است، مي توانند حداكثر ماهي يك تا دو بار از اين خوراك مصرف كنند.

    پاچه خواري كنيم يا نه؟!

    پاچه يكي از بخش هاي پرچرب كله پاچه محسوب مي شود كه در ميان ساير اجزاي خوراكي كله پاچه، بعد از مغز، بيشترين مقدار چربي را داراست. البته حتماً شنيده ايد كه بعضي ها معتقدند «پاچه براي روغن كاري مفاصل بدن لازم است!»
    مسلماً اين حرف كه خوردن پاچه مي تواند باعث روغن كاري مفاصل شود و هر چند وقت يكبار خوردنش براي بدن ضروري است، بسيار عاميانه است و هيچ منطق علمي ندارد. بدن ما مثل ماشين داراي مفاصل مكانيكي نيست كه بخواهيم با گريس و روغن مشكلات مفصلي اش را حل كنيم!

    بدن يك بافت زنده و فيزيولوژيك است و عملكرد مفاصل هم با روغن درست نمي شود! در مفاصل به جاي روغني كه در ذهن افراد است، يك مايع سينوويال (مايعي شفاف، به رنگ زرد كم رنگ كه توسط سلول هاي غشاي سينوويال در مفاصل ترشح شده و باعث لغزندگي سطح مفصل و در نتيجه كاهش اصطكاك ميان آنها مي شود) وجود دارد كه بيشترش از آب و تركيبات پروتئيني تشكيل شده نه تركيبات چربي!

    حالت ژلاتيني آب كله پاچه هم به دليل چربي ها نيست و به دليل پروتئين موجود در آن است؛ البته اين پروتئين از لحاظ تغذيه اي نوعي پروتئين ناقص است؛ يعني تمام اسيدهاي آمينه كه واحدهاي ساختماني پروتئين را تشكيل مي دهند، ندارد بنابراين در مقايسه با پروتئين شير، گوشت و تخم مرغ، ارزش غذايي كمتري هم دارد. اما به هر حال برخلاف تصور عامه، مصرف پاچه نمي تواند به بهبود وضعيت مفاصل كمك كند.

    تصور غلط اين است كه افراد فكر مي كنند همان آب ژله اي كله پاچه به همان شكل وارد مفاصل مي شود اما واقعيت اين است كه تمام خوراكي هايي كه ما مي خوريم بعد از طي مسير مشخصي در دستگاه گوارش طي فرايند هضم، پيوندهايشان شكسته مي شود. بعد در روده به واحد ساختماني خود ـ كه در اين مورد اسيد آمينه است ـ تبديل مي شود. بعد اين اسيد آمينه است كه در بدن جذب مي شود. پس اگر حتي پروتئين موجود در ژلاتين كله پاچه پروتئين كاملي بود، اين باور همچنان اشتباه است كه فكر كنيم غذاها به همان شكلي كه ديده مي شوند، در بدن جذب مي شوند.

    كله پاچه براي مادران باردار خوب است؟

    خانم هاي باردار به خصوص اگر در ۳ ماهه اول و دوم باشند، خوردن اين خوراكي ها باعث عادت كردن ذائقه شان به اين غذاها شده و كالري بيش از حد اين غذا در نهايت منجر به اضافه وزن زياد و چاقي شان مي شود. اين افزايش زياد وزن مي تواند تاثيري منفي بر روند بارداري داشته باشد، به علاوه بارداري خودش به تنهايي يك استرس فيزيولوژيك محسوب مي شود. بنابراين مصرف خوراكي پر كالري مثل كله پاچه ـ كه كالري اش هم از چربي ها و به طور خاص چربي هاي نامناسبي است ـ در طول دوران بارداري كه فرد نسبت به ساير همسالان خود آسيب پذيرتر است، مادر باردار را بيشتر از ديگران در معرض خطر قرار مي دهد كه بهتر است مصرف نكنند. بچه ها هم به عنوان يك گروه آسيب پذير به شرطي كه دچار مشكلات خاصي از جمله چاقي، ديابت و… نباشند، مي توانند ماهي يك بار كله پاچه بخورند كه البته اگر همين مصرف ماهي يك بار هم در برنامه غذايي افراد نباشد، بسيار بهتر است.

    ترشي، چربي كله پاچه را مي برد؟

    شايد همين كه با خوردن ترشي احساس مي كنيد چربي كله پاچه از دهانتان شسته شده، با خود فكر كنيد كه همين اتفاق در بدن هم مي افتد و براي اينكه وجدان دردتان براي خوردن يك غذاي پر كالري و چرب آرام شود، با يك پرس كله پاچه، يك شيشه ترشي هم بخوريد! اما بهتر است بدانيد ترشي فقط طعم دهانتان را عوض مي كند و كار خاصي انجام نمي دهد. بهترين چاشني براي همراهي كله پاچه، سبزي ها و صيفي هاي فراوان و ساير منابع فيبر خوراكي است. چرا كه باعث افزايش حركات «پريستالتيك» يا «حركات دودي» روده در دستگاه گوارش شده و ميزان جذب چربي در دستگاه گوارش را تا حدودي كاهش مي دهد.

    سيرابي و شيردان بهتر از كله پاچه است؟

    سيرابي و شيردان هم جزئي از امعاء و احشاء داخلي هستند كه خوردنشان هيچ برتري نسبت به پاچه ندارد. اين خوراك مقدار پروتئين بيشتري نسبت به كله پاچه دارد كه پروتئين آن تقريباً شبيه پروتئين گوشت است اما از آنجا كه چربي فوق العاده زيادي دارد و از نوع چربي اشباع و چربي ترانس تشكيل شده كه بدترين نوع چربي محسوب مي شود، باز هم توصيه مي شود افراد دچار چاقي يا اضافه وزن‌، ديابتي، مشكلات قلبي ـ عروقي، چربي خون يا فشاري خون، دور اين غذاها را خط بكشند.

    راه تشخيص كله پاچه سالم

    متاسفانه هيچ راه دقيقي براي تعيين سلامت كله پاچه يا سيرابي و شيردان نيست. در واقع اين خوراك ها بعد از فساد بسيار زياد دچار تغيير رنگ و بو مي شوند و تا مدتي بعد از فاسد شدن،‌ هيچ علامتي در ظاهرشان ندارند بنابراين راجع به تغيير كيفيت از زمان توليد تا زماني كه در فروشگاه ها نگهداري شده يا حتي چندين بار طبخ مي شوند و ارزش تغذيه اي خود را تا حد زيادي از دست مي دهد، بدون انجام آزمايش تخصصي نمي توان متوجه فساد خوراك شد بنابراين بدون آزمايش، هيچ علامت قابل ملاحظه اي وجود ندارد كه بتوان با توجه به آن سلامت و تازگي كله پاچه يا سيرابي را تشخيص داد. بهترين كاري كه مي توان انجام داد، تهيه اين خوراك ها از فروشگاه هاي معتبر، در بسته بندي استاندارد و داراي تاريخ مصرف است.

  3. امیرمن میگم پاچه خواری بایدبکنیم یانه ؟؟؟؟
    پاچه خواری درمواقعی بسیاربسیارلازم وضروریست وبسیارکارساز
    اماپاچه خواری زیادازحدامکانش وجودداره طرف ضایعت کنه
    پس پاچه خواری درزندگی انسان بسیارلازم وامری حیاتیست
    امابه اندازش تاکیدمیکنم بازم پاچه خواری چیز خوبیست فقط به اندازش
    مثلاواسه درسی که نمره ت کم میشه همیشه راهی نیست جز پاچه خواری برای دبیر
    که باعث بی آبروشدن دربرابر دوستان است امابرای بدست آوردن نمره هرکاری بایدکرد……..

    • خخخخخخ تو روحت خیلی باحال بود

      • قابلی نداشت
        توصفحه مریلابهت سلام کردم
        راستی نگفتی چه خبرازکیمیاخانوم؟؟؟؟

        • شرمنده ندیدم منم تو صفحه سحر قریشی بهت سلام کردم
          کیمیا خانوم فعلا خبری ندارم ازش تا دوباره ببینمش

          • آخ آخ آخ
            شرمنده ندیدم منم دلم براتون تنگ شده بود
            هرروزبه یادتون بودم ولی جایی بودم که نمی تونستم بیایم …….
            یه سوال
            راستشوبگو
            واقعاکیمیایی وجودداره یاسرکاریه /؟؟؟

          • پ.ن پ الکیه.
            تو هم اسکول کردی مارو اگه وجود نداشت که شعر نمیسرودم

          • بروووووووووووووووووووووپسرهمچین میگه
            نمی سرودم که انگارچی سرده هرکی ندونه فک میکنه سهراب سپهری هستی ……خخخخخخخ
            امیرازسروده هات تاجایی که بودم کپی گرفتم
            نمیدونم چراهروقت میخونمشون خندم میگیره
            عاشق شدنتم باحاله به خدا
            حالابگو
            خوشگله قدبلنهده پولداره
            چه طوریه ؟؟

          • عاشق نه علاقه مند واسه من عشق زیاد مفهومی نداره
            دیگه سوالای سیاسی نپرس
            تو بگو به من اصغر اقا چجوریه؟ههههههههههه

          • بازشروع کردی
            بیام لهت کنم
            اصغرکیه ؟؟؟؟؟
            هی میری رومخ من

          • حاج اصغر.خخخخخخخخخخخخخخخخخخخ
            انقدر حال میده حرصت میدم.

          • زهرمارمولک
            دلم می خوادیکی بکوبونم تودهنت هی منوحرص میدی
            بازبون روزه هی هیچی نمیگم خدایی نکرده روزم باطل نشه
            اکشل نداره تلافی میکنم

  4. ولی بنظرم تو ماه رمضون عجیب میطلبه

  5. وای وای وای وای دختر تو چقدر خشنی
    ببین من دبیرستان که بودم خیلی دعوایییییییی بودم بعدش رفتم دانشگاه کلم به سنگ خورد تو هم بری دانشگاه خوب میشی
    به حاج اصغر سلام برسون ههههههههههه

  6. خدایا!
    با این گرونی و گرما هیچکس از تو توقع مهمونی نداره،لطفا کنسلش کن!
    رمضان مبارک؛التماس دعا!

  7. روزه داران گرامی، لطفا یک لیوان آب هویج بستنی را تصور بفرمائید
    عرض دیگه ای ندارم، موفق و موید باشید!

  8. خیلی دوست دارم ولی چون چاق کننده است لب نمی زنم نوش جون اونهایی که دوست دارن ومی خورن

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شدخانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*